Τρίτη 30 Σεπτεμβρίου 2014

Το "πρόβλημα της υλοποίησης" των μεταρρυθμίσεων

Η στάση της Δούρου στο θέμα της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων αποδεικνύει το περίφημο Implementation problem. Το πρόβλημα της υλοποίησης δηλαδή των νομοθετημένων μεταρρυθμίσεων στη δημόσια διοίκηση ιδίως όταν οι μεταρρυθμίσεις εκτός από το τεχνικό σκέλος τους έχουν και το πολιτικό ή ιδεολογικό και θίγουν ομάδες κατεστημένων συμφερόντων και τους προστάτες τους επαγγελματίες πολιτικούς.
Κρίσιμο ζήτημα για τον επισπεύδοντα μια μεταρρύθμιση που απαιτεί χρόνο για την εφαρμογή της είναι το ownership, δηλαδή να την έχει κατανοήσει πρώτα πρώτα ο ίδιος και να τη συμμερίζεται. Αλλιώς είναι πολύ δύσκολο να πείσει τους πολίτες για την αναγκαιότητά της.
Το πόσο δύσκολο είναι να εφαρμόσεις μια μεταρρύθμιση που δεν πιστεύεις το διαπίστωσα για παράδειγμα στην περίπτωση της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, όπου συνομιλώντας με κυβερνητικά στελεχη -και μάλιστα από το χώρο της ΝΔ- διέκρινα την απροθυμία ή/και την αδυναμία τους να υπερασπιστούν, υποστηρίξουν και εξηγήσουν το ορθότατο αυτό μέτρο δημόσια. 

Μάλιστα όταν το θέμα ετέθη στο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας, οι σύμβουλοι της Νέας Δημοκρατίας πρωτοστάτησαν σε αντιδράσεις επί της αρχής της ιδιωτικοποίησης αυτής υιοθετώντας πλήρως όλα τα πρωτόγονα και ανυπόστατα επιχειρήματα και ξεπερνώντας σε ένταση και πάθος ακόμη και τους συμβούλους της πάσης φύσεως αριστεράς.

Τι κρύβουν οι αντιδράσεις Δούρου, δημάρχων και ΠΟΕ - ΟΤΑ

Ο έλεγχος των μονιμοποιήσεων των συμβασιούχων στο δημόσιο με το νόμο Παυλόπουλου είναι τόσο σοβαρό όσο και η διαπραγμάτευση για την αναδιάρθρωση του χρέους της χώρας.
Η Δούρου και οι υπόλοιποι δήμαρχοι (Ιωακειμίδης κ.τ.κ.σ.) υπεραμύνονται του πιο άθλιου και διεφθαρμένου πελατειακού συστήματος. 

Και δεν είναι τόσο η αξιολόγηση το πρόβλημά τους ή τα πλαστά δικαιολογητικά. 
Το ζουμί βρίσκεται στον έλεγχο των μονιμοποιήσεων των πρώην συμβασιούχων. Στο θέμα αυτό μεγαλούργησαν οι κομματικές και δημοτικές συμμορίες. 
Είναι βέβαιο δηλαδή ότι ο επανέλεγχος των μονιμοποιήσεων που έγιναν με βάση το άρθρο 11 του Π.Δ. 164/2004 θα βγάλει πολλούς λαγούς. Χιλιάδες μονιμοποιήθηκαν χωρίς να πληρούν τις προϋποθέσεις που όριζε η νομοθεσία. Δηλαδή νομιμοποιήθηκαν παραβιάζοντας το νόμο με συνεργούς τούς τοπικούς άρχοντες. Αυτό είναι που καίει περισσότερο απ΄όλα και την ΠΟΕ-ΟΤΑ ένα από τα πιο αντιδραστικά συνδικάτα κι αυτό προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποφύγει. Όλοι αυτοί ΠΟΕ - ΟΤΑ, δήμαρχοι κοκ. υπερασπίζονται τους πελάτες τους, εκείνους που όντες παιδιά και παρατρεχάμενοι του κομματικού συστήματος παρέκαμψαν το ΑΣΕΠ και κατέλαβαν αναξιοκρατικά και παράνομα χιλιάδες θέσεις στο στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα εις βάρος εκείνων που είχαν τα τυπικά προσόντα αλλά δεν είχαν "μπάρμπα στην Κορώνη".
Το θέμα λοιπόν του ελέγχου από μηδενική βάση των μονιμοποιήσεων είναι κρίσιμο και απ΄αυτό θα κριθεί εν πολλοίς το εάν η χώρα θα απαγκιστρωθεί ή όχι από τα δίχτυα του κομματικού-πελατειακού συστήματος που την οδήγησε στην καταστροφή.

H ωφέλιμη παραοικονομία και άλλα τινά περί φόρων και δαιμονίων*


Σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο του ΚΕΠΕ, μια από τις σημαντικότερες αιτίες της παραοικονομίας, η οποία ανέρχεται στο 24% του ΑΕΠ και αυξάνεται συνεχώς είναι η έλλειψη ανταποδοτικότητας στις παροχές του κράτους προς τον πολίτη σε σχέση με το ύψος των φόρων που εισπράττει από αυτόν.[i] Οι παροχές του κράτους προς τον πολίτη είναι σύμφωνα με τους όρους του κοινωνικού συμβολαίου το αντάλλαγμα που νομιμοποιεί από νομική και ηθική άποψη την από μέρους του κράτους βίαιη αφαίρεση μέρους του εισοδήματός του.
Νομοθετικά, η αρχή που επιβάλλει ώστε η φορολογία να τελεί σε σχέση σχετικής αναλογίας με τις ανταποδοτικές παροχές του κράτους καθιερώνεται στη Συνθήκη της Λισσαβώνας, η οποία έχει πλέον κυρωθεί από το Ελληνικό Κοινοβούλιο με τον νόμο 3671/2008 και υπερισχύει σύμφωνα με το άρθρο 28 του Συντάγματος των τυπικών νόμων και της υπόλοιπης νομοθεσίας του κράτους.
Κι όμως, παρά τη δέσμευση της χώρας η Συνθήκη της Λισσαβώνας παραβιάζεται καθημερινά ενώ οι φόροι των πολιτών κατασπαταλώνται από τους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς του υπερτροφικού κράτους και από τις ομάδες ειδικών συμφερόντων που το ελέγχουν και το λυμαίνονται. Ουδέποτε οι γραφειοκράτες ή οι πολιτικοί του Υπουργείου Οικονομικών αισθάνθηκαν την ανάγκη να αποδείξουν τη χρησιμότητα  μιας δημόσιας υπηρεσίας για τους πολίτες. Να αποδείξουν δηλαδή ότι η κρατική παροχή είναι αυτοτελώς ισοδύναμη αξία με την αξία που αφαιρείται από την τσέπη των φορολογουμένων.
Επίσης, όλες οι έρευνες των διεθνών οργανισμών αποδεικνύουν ότι οι κύριες αιτίες της παραοικονομίας είναι: α) η υψηλή φορολογία, β) η πολυνομία και πολυπλοκότητα της φορολογικής νομοθεσίας και γ) η έλλειψη ανταποδοτικότητας των φόρων. Η παραοικονομία, ή, πιο σωστά, η «παράλληλη οικονομία» είναι στην πραγματικότητα η φυσιολογική αντίδραση της κοινωνίας στην ανηθικότητα της μεγάλης και άδικης φορολογίας. Ίσως λοιπόν θα πρέπει να αρχίσουμε σιγά σιγά να αναθεωρούμε την απόλυτη δαιμονοποίηση της παραοικονομίας και μάλιστα υπό το πρίσμα νεότερων και αρκετά αξιόπιστων ερευνών.
Σε μια έξοχη και εξαιρετικά πρωτότυπη μελέτη του ο Friedrich Schneider, Καθηγητής Οικονομικών του Τμήματος Johannes Kepler του Πανεπιστημίου του Λιντς στην Αυστρία, επιχειρεί με επιτυχία να αποενοχοποιήσει σε πολλές περιπτώσεις τη σκιώδη ή παράλληλη οικονομία.
Με εξαίρεση την παραοικονομία του οργανωμένου εγκλήματος (εμπόριο όπλων, ναρκωτικών, λευκής σαρκός κ.ο.κ.) και τις περιπτώσεις διαφθοράς, ο Schneider επιχειρεί να προσεγγίσει απροκατάληπτα τον αδήλωτο οικονομικό τομέα νόμιμων δραστηριοτήτων, τα εισοδήματα δηλαδή που δεν δηλώνονται στο κράτος για να αποφύγουν την υπέρμετρη φορολόγηση ή την εξοντωτική ασφαλιστική επιβάρυνση.
Ο αδήλωτος οικονομικός τομέας σε χώρες, όπου το υπερτροφικό κράτος εμποδίζει την οικονομική δραστηριότητα και απομυζά τον μόχθο των παραγωγικών ομάδων για να συντηρεί τις αναποτελεσματικές και διεφθαρμένες δομές του και τις παρασιτικές δημοσιοσυντήρητες ομάδες που εξαρτώνται από αυτό, έχει σύμφωνα με τη μελέτη θετική επίδραση στην οικονομία.
Ο Schneider υποστηρίζει –χωρίς βεβαίως να επιχειρηματολογεί ευθέως υπέρ της φοροδιαφυγής– ότι σε αρκετές περιπτώσεις ο αδήλωτος οικονομικός τομέας είναι κοινωνικά επωφελής αφού απορροφά την κοινωνική δυσαρέσκεια και αντιμετωπίζει το πρόβλημα της ανεργίας αποτελεσματικότερα σε σχέση με τις αδιέξοδες και γραφειοκρατικές κρατικές πολιτικές. Είναι βέβαιο, κατά τον συγγραφέα, ότι η σκιώδης οικονομία βοηθά στην τόνωση της ενεργού ζητήσεως πολύ περισσότερο και από την πιο επιτυχημένη επίσημη κρατική πολιτική ενίσχυσής της[ii].
O Scneider αναφέρεται και στην περίπτωση της Ελλάδας[iii] υποστηρίζοντας τις ευεργετικές συνέπειες που είχε η παράλληλη οικονομία για τους χαμηλόμισθους και συνταξιούχους τα χρόνια της κρίσης, οι οποίοι χωρίς αυτήν θα είχαν εξαθλιωθεί.
Αυτά ενισχύονται και από τα σταθερά πορίσματα της οικονομικής επιστήμης που εδώ και δεκαετίες αποδεικνύουν ότι το κοινωνικό αποτέλεσμα μεγεθύνεται όταν τους πόρους τους διαχειρίζεται ο παραγωγός τους, η ιδιωτική οικονομία δηλαδή και όχι το σπάταλο και αδηφάγο κράτος[iv].
Άλλη σημαντική αιτία της παραοικονομίας είναι η πολυνομία και η πολυπλοκότητα του φορολογικού συστήματος που ταλαιπωρεί αφάνταστα τους φορολογουμένους, ενισχύει τη διαφθορά και την παράνομη συναλλαγή, ενώ αυξάνει το κόστος λειτουργίας μιας οικονομικής μονάδας. Δυστυχώς στον μόνο τομέα παραγωγής που η Ελλάδα μπορεί να «καυχηθεί» ότι πρωτεύει διεθνώς είναι η ...παραγωγή νόμων. Μόνο εντός του 2013 εκδόθηκαν 1100 εγκύκλιοι από το Υπουργείο Οικονομικών οι οποίες παρείχαν διευκρινίσεις για φορολογικά θέματα. Μάλιστα πολλές «ερμηνείες» αναιρούν όσα προβλέπουν οι απειράριθμοι φορολογικοί νόμοι των τελευταίων ετών. Από μόνο του το γεγονός αποδεικνύει την αποτυχία της φορολογικής πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών και της κυβέρνησης.
Υπ’ αυτές τις συνθήκες δεν πρέπει να απορεί κανείς γιατί μειώνεται η αποτελεσματικότητα του κράτους στη βεβαίωση και είσπραξη των εσόδων. Η απάντηση είναι ότι εξαιτίας της πολυνομίας μειώνεται η εμπιστοσύνη των πολιτών στον δίκαιο χαρακτήρα της φορολογίας. Δεν χρειάζεται επίσης να αναρωτιόμαστε γιατί δεν επενδύει κανείς τα χρήματά του στη χώρα. Το Παγκόσμιο Οικονομικό Forum στην τελευταία έκθεσή του αναδεικνύει την πολυπλοκότητα και την πολυνομία της ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας στον τρίτο βασικότερο ανασταλτικό παράγοντα επιχειρηματικής δραστηριοποίησης κάποιου στην Ελλάδα.[v]
Στην ίδια έκθεση, η υψηλή φορολογία αποτελεί τον πέμπτο ανασταλτικό παράγοντα να επενδύσει κανείς στη χώρα. Ενώ διεθνώς προκειμένου να προσελκυσθούν κεφάλαια ο φορολογικός ανταγωνισμός αυξάνεται και τα κράτη στη μεγάλη τους πλειονότητα μειώνουν τους φορολογικούς συντελεστές ή τα πιο τολμηρά υιοθετούν ακόμη πιο φιλελεύθερα μέτρα, όπως είναι η υιοθέτηση του συστήματος της αναλογικής φορολογίας (Flat Tax), στην Ελλάδα ακόμη και σήμερα μας ταλαιπωρεί το δόγμα Σημίτη και των επιγόνων του: «Δεν θα γίνουμε Ιρλανδία»[vi]. Καλό θα ήταν κάποια στιγμή ο νυν πρωθυπουργός και το οικονομικό επιτελείο του να έκανε ένα ταξιδάκι στην Ιρλανδία για να πάρουν μερικά μαθήματα δημόσιας οικονομικής μήπως και αναλογιστούν πώς είναι δυνατόν αυτή η μικρή χώρα να έχει καταφέρει να προσελκύσει τόσο πολλούς πολυεθνικούς γίγαντες στο έδαφός της (Apple, Pfizer, Yahoo, Google, Microsoft κ.ο.κ.). Χίλιες και πλέον πολυεθνικές επιχειρήσεις είναι εγκατεστημένες στην Ιρλανδία, απασχολούν πάνω από 150.000 εργαζομένους και είναι αυτές που βοήθησαν την Ιρλανδία να ξεπεράσει πολύ γρήγορα την οικονομική κρίση. Όταν άρχισε η κρίση στο τέλος του 2008 τεράστιες ήταν οι πιέσεις που δέχθηκε η Ιρλανδία, κυρίως από τις ΗΠΑ αλλά και κάποιους «φορολάγνους» εταίρους από την Ε.Ε., να αυξήσει τη φορολογία εισοδήματος. Ο φορολογικός ανταγωνισμός τους ενοχλούσε, αλλά κι αυτό είναι ένα κεκτημένο από τις Ευρωπαϊκές Συνθήκες και ιδίως τη Συνθήκη της Λισσαβώνας. Η Ιρλανδία δεν υπέκυψε και δικαιώθηκε[vii].
Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι ο φόρος ενός κράτους είναι στοιχείο του κόστους της οικονομίας του. Μείωση του κόστους σημαίνει αύξηση της παραγωγικότητας και της ελκυστικότητας της οικονομίας και η ελληνική οικονομία –σε αντίθεση με όσα είχε κατά το παρελθόν αβασίμως υποστηρίξει κ. Στουρνάρας (να μην ξεχνάμε ότι είναι ο εμπνευστής και εφαρμοστής του ΕΝ.Φ.Ι.Α.)– υπερφορολογείται.
Σύμφωνα με το εγκυρότατο Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής, σε όλους τους τομείς οι φορολογικοί συντελεστές στην Ελλάδα είναι υψηλότεροι του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Πιο συγκεκριμένα:
α) ο συντελεστής ΦΠΑ στην Ελλάδα είναι 23%, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο μ.ο. είναι 21,52%,
β) ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων διαμορφώνεται στη χώρα μας στο 26% ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο μ.ο. είναι 21,82% και
γ) ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων στην Ελλάδα αγγίζει το 46%, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση φθάνει το 36,66%.[viii]
Σε πολλούς η άποψη ότι η παράλληλη οικονομία αποτελεί μια αναγκαστική διέξοδο για εκατοντάδες παραγωγικούς πολίτες και μια ανάσα για την οικονομία μπορεί να κακοφαίνεται. Οι αστήρικτες βεβαιότητες της κοινής γνώμης που τρέφεται από την επίσημη κρατική φοροτρομοκρατία των πολιτικών και των μέσων ενημέρωσης αναιρούνται όμως πανηγυρικά από την οικονομική πραγματικότητα που επιτάσσει την άμεση γενναία μείωση και απλοποίηση της φορολογίας για να μειωθεί το φαινόμενο της φοροδιαφυγής, να ανακουφιστούν τα μεσαία και χαμηλά στρώματα του πληθυσμού και να υπάρξει οικονομική πρόοδος.
Μπορεί σε άλλους πάλι αυτά να ακούγονται αυτονόητα, στην Ελλάδα όμως, για να παραφράσω τον Φρεντερίκ Μπαστιά, κουράζεσαι για να αποδείξεις ότι ένα κι ένα κάνει δύο. Όταν τα καταφέρεις, οι πολιτικοί σού φωνάζουν ότι «είναι αυτονόητο» και στη συνέχεια ψηφίζουν το αντίθετο σαν να μην απέδειξες απολύτως τίποτε.

Δημοσιεύτηκε στο http://www.capital.gr/News.asp?id=2111923

[iv] Για περισσότερα σχετικά με τη διαφορά αποτελεσματικότητας στη χρήση των πόρων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα βλ.Bitros, G. C., Tsionas, E. G. (2004) "A Consιstent Approach to Cost Efficiency Measurement,"Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 66, 49-69.
[vi] Για περισσότερα βλ. “Μια εναλλακτική πρόταση στο φορολογικό αδιέξοδο” http://goo.gl/2C11Sd

Κυριακή 13 Ιουλίου 2014

Κύπρος - Ελλάδα: βίοι αντίθετοι στην εκπαίδευση*

Το 2005  είναι έτος-ορόσημο για τα εκπαιδευτικά πράγματα της Κύπρου. Στις 29 Ιουλίου η Κυπριακή Δημοκρατία επέτρεψε τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων ξεκινώντας μια εκπαιδευτική επανάσταση που κύρια επιδίωξή της ήταν να εκμεταλλευτεί η Κύπρος το συγκριτικό πλεονέκτημα που της έχει απλόχερα προσφέρει η ιστορία, τη γεωγραφική της θέση και το περιβάλλον της.
Την ίδια πάνω-κάτω περίοδο στην Ελλάδα το πανεπιστημιακό συνδικαλιστικό-κομματικό κατεστημένο (σε συνεργασία με την εσωκομματική αντιπολίτευση του Γιώργου Παπανδρέου στο ΠΑΣΟΚ) ματαίωναν την αλλαγή του άρθρου 16 του Συντάγματος.

Τι συνέβη στην Ελλάδα είναι λίγο-πολύ γνωστό, αξίζει όμως να μάθει κανείς τι συμβαίνει στην Κύπρο. Σήμερα στην Κύπρο λειτουργούν τρία δημόσια και πέντε ιδιωτικά πανεπιστήμια.

Τα τρία παλαιότερα ιδιωτικά πανεπιστήμια είναι αναγνωρισμένα ως ομοταγή προς τα ελληνικά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ) και όπου να ’ναι θα αναγνωριστούν και τα άλλα δύο. Επιπλέον, οι τίτλοι σπουδών που προσφέρονται από αυτά είναι αναγνωρισμένοι στην Κύπρο και κατ’ επέκταση σε όλα τα κράτη της Ε.Ε.

Τα κυπριακά ιδιωτικά πανεπιστήμια προσφέρουν μια μεγάλη και συνεχώς διευρυνόμενη ποικιλία από προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα. Σήμερα προσφέρονται περισσότερα από 120 διαφορετικά προγράμματα σπουδών σε προπτυχιακό επίπεδο και 92 σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Μάλιστα, πολλά από αυτά τα προγράμματα προσφέρονται και με τη μέθοδο της πολυμορφικής εκπαίδευσης (από απόσταση). Τα δίδακτρα είναι αρκετά προσιτά.

Οι αλλαγές που επέφερε η ίδρυση και λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Κύπρο είναι εν συντομία οι εξής: η Κύπρος έγινε εκπαιδευτικός προορισμός για χιλιάδες ξένους φοιτητές. Μόλις στα δυο μόνο πρώτα χρόνια λειτουργίας των ιδιωτικών πανεπιστημίων οι ξένοι φοιτητές στο νησί αυξήθηκαν κατά 80,6% (από 5.961 σε 10.765). Σήμερα είναι στην Κύπρο φοιτητές από 50 και πλέον χώρες -ακόμη κι από τη μακρινή Μογγολία- και το ποσοστό τους ανέρχεται περίπου στο 30% του συνολικού αριθμού των φοιτητών των ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Η Κύπρος επίσης κατάφερε να αντιστρέψει την τάση εκπατρισμού των νέων της για σπουδές σε ξένα πανεπιστήμια. Δημιουργήθηκαν πάνω από 1.500 νέες θέσεις εργασίας, εκ των οποίων το 65% περίπου είναι επιστημονικού-ερευνητικού χαρακτήρα.

Την επόμενη πενταετία οι επενδύσεις στην εκπαίδευση και στην έρευνα θα συναγωνίζονται τις επενδύσεις στην ενέργεια και στην αφαλάτωση του νερού, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία δεν προλαβαίνει να υπογράφει διακρατικές συμφωνίες και μνημόνια συνεργασίας που αφορούν πλέον και τον τομέα της εκπαίδευσης. Την προσεχή πενταετία ο αριθμός των ξένων φοιτητών στην Κύπρο αναμένεται να τριπλασιαστεί. Πάνω από 75.000.000 ευρώ είναι σε ετήσια βάση το πρόσθετο κέρδος για την κυπριακή οικονομία από τους 5.000 περίπου ξένους φοιτητές που φοιτούν στα παραπάνω ιδιωτικά πανεπιστήμια και άλλα 150.000.000 ευρώ το όφελος από την παραμονή των Κυπρίων φοιτητών στη χώρα τους.

Ο πληθυσμός της Κύπρου είναι το 1/13 του πληθυσμού της Ελλάδας και η έκτασή της περίπου το 1/21 της έκτασης της Ελλάδας. Με μια απλή αναγωγή στα δικά μας μεγέθη, θα μπορούσε κανείς να αντιληφθεί το τεράστιο όφελος για τη χώρα εάν τολμούσε να καταργήσει το κρατικό μονοπώλιο στην ανώτατη εκπαίδευση. Η Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει ελκυστικός εκπαιδευτικός προορισμός για περισσότερους από 100.000 ξένους φοιτητές. Περισσότερες από 10.000 θέσεις διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού και πάνω από 5.000 θέσεις διοικητικού προσωπικού θα δημιουργούνταν. Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος, απλώς να αναφέρουμε ότι σήμερα 1.000 μέλη επιστημονικού προσωπικού έχουν περίπου δύο δημόσια πανεπιστήμια μαζί, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Η λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων και η παρουσία των ξένων φοιτητών θα απέφερε ένα σημαντικό άμεσο έσοδο για την ελληνική οικονομία της τάξης των περίπου 2 δισ. ευρώ, χωρίς να υπολογιστεί η πρόσθετη ωφέλεια της παραμονής χιλιάδων Ελλήνων φοιτητών στην πατρίδα τους, η μείωση της ανεργίας κ.ο.κ.

Για την Ελλάδα, η Κύπρος πέφτει μακριά… Εδώ δυστυχώς ακόμη και σήμερα συνεχίζεται η «σφαγή των αθώων», ο παραλογισμός ενός αντιδραστικού εκπαιδευτικού συστήματος υπό ασφυκτικό κρατικό έλεγχο που οδηγεί δεκάδες χιλιάδες Ελληνες φοιτητές, επιστήμονες, καθηγητές στο εξωτερικό και προκαλεί στις δεκάδες χιλιάδες οικογένειές τους θλίψη και μια τεράστια οικονομική αφαίμαξη.


* Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή της 12ης Ιουλίου 2014 http://www.kathimerini.gr/775947/opinion/epikairothta/politikh/kypros---ellada-vioi-anti8etoi-sthn-ekpaideysh

Δευτέρα 5 Μαΐου 2014

Gary Becker, RIP


Ο Gary Becker που πέθανε χθες υπήρξε από τους μεγαλύτερους οικονομολόγους της εποχής μας.
Ήταν το 1955 όταν δημοσίευσε με πολύ κόπο είναι αλήθεια τη διατριβή του με θέμα την οικονομική ανάλυση των φυλετικών διακρίσεων στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Kι αυτό γιατί το θέμα αλλά και η μεθοδολογία του ξένιζε αρκετά τους οικονομολόγους της εποχής του. Με την υποστήριξη των καθηγητών του Milton Friedman, Theodore Schultz και Gregg Lewis τελικά τα κατάφερε.
Προικισμένος με τεράστιες διανοητικές δυνατότητες και έχοντας ευρύτατη γενική μόρφωση ο Becker άνοιξε νέους δρόμους προσέγγισης των οικονομικών.
Με μεθοδικότητα και συστηματικό τρόπο ανέπτυξε την οικονομική θεωρία της κατανομής του χρόνου, παρουσίασε τη νέα θεωρία συμπεριφοράς του καταναλωτή και αντέκρουσε επιστημονικά πολλές από τις διαδεδομένες στην εποχή του δοξασίες εναντίον του καπιταλισμού, όπως λ.χ. η υποτιθέμενη αντίθεση μεταξύ "πραγματικών" και "τεχνητών" καταναλωτικών αναγκών.
O Becker άνοιξε νέους δρόμους στα οικονομικά μελετώντας από τη σκοπιά της οικονομικής θεωρίας όχι οικονομικούς αλλα κοινωνικούς θεσμούς. Μάλιστα δεν αρκέστηκε στη μελέτη της λειτουργίας των κοινωνικών θεσμών αλλά προσπάθησε να δικαιολογήσει την ύπαρξή τους, όπως λ.χ. την ύπαρξη του θεσμού της οικογένειας ή του θεσμού του γάμου με κλασικά άρθρα του που περιλαμβάνονται στο βιβλίο του "A Treatise on the Family".
Τα βιβλία του, "Human Capital: A Theoretical and Emperical Analysis" (βιβλίο που του έδωσε το 1992 και το Nobel των Οικονομικών), "Economic Theory" και "The Economic Approach to Human Behavior" συγκαταλέγονται στα κλασσικά βιβλία της σύγχρονης οικονομικής θεωρίας.

Τρίτη 15 Απριλίου 2014

Ο Άρης και το Ισλαμικό Τέμενος


Ουποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων Άρης Σπηλιωτόπουλος επιμένει στη διενέργεια τοπικού δημοψηφίσματος με το ερώτημα εάν θα πρέπει να γίνει τζαμί στα όρια του Δήμου Αθηναίων ή όχι. Η αυθάδεια της άγνοιας, θα πείτε. Ή μήπως απλώς ο λαϊκισμός ενός υποψηφίου της λαϊκής Δεξιάς που νιώθει ότι η πολιτική του καριέρα μπορεί να τερματιστεί δύο δεκαετίες νωρίτερα από τότε που ήλπιζε να συμβεί αυτό, δηλαδή στο 67ο έτος της ηλικίας του σύμφωνα με το όριο της συνταξιοδότησης των πολιτικών που ο ίδιος αυθαιρέτως «νομοθέτησε» για να απαλλαγεί από τον πολύ πιο προσεκτικό και πολύ πιο διαβασμένο ομόσταυλο ανθυποψήφιό του.
Θα προσπαθήσω να εστιάσω την κριτική μου μόνο στην τοποθέτηση του υποψήφιου δημάρχου υπέρ της διεξαγωγής τοπικού δημοψηφίσματος για την ανέγερση Ισλαμικού Τεμένους. Επισημαίνω πολύ συνοπτικά τα εξής:
1. Ο νόμος 3512/2006 που εισηγήθηκε η κυβέρνηση Καραμανλή και ψήφισε με ευρύτατη πλειοψηφία η Βουλή –ανάμεσά τους και ο βουλευτής Άρης Σπηλιωτόπουλος– προβλέπει την ανέγερση Ισλαμικού Τεμένους στα όρια του Δήμου Αθηναίων και συγκεκριμένα στην περιοχή του Βοτανικού. Από προσεκτική ανάγνωση των πρακτικών της Βουλής δεν προκύπτει ότι ο υποψήφιος δήμαρχος Άρης Σπηλιωτόπουλος διατύπωσε αντιρρήσεις ή επιφυλάξεις (κάτι που έκανε το κόμμα ΛΑ.Ο.Σ.) σχετικά με την ανάγκη ανέγερσης Ισλαμικού Τεμένους ή με την περιοχή που τελικώς επελέγη.
2. Ο τότε υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Άρης Σπηλιωτόπουλος, στο πλαίσιο του παραπάνω νόμου, ενέκρινε την από 31/8/2009 Προγραμματική Σύμβαση που υπεγράφη μεταξύ του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, του Δήμου Αθηναίων, του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας (Ο.Ρ.Σ.Α) και της Κτηματικής Εταιρείας του Δημοσίου (Κ.Ε.Δ), αντικείμενο της οποίας είναι η ανέγερση Ισλαμικού Τεμένους στον Δήμο Αθηναίων, στην περιοχή του Βοτανικού, για την κάλυψη των θρησκευτικών αναγκών των Μουσουλμάνων που διαβιούν στην Αθήνα και στην ευρύτερη περιοχή.
3. Η Διεύθυνση Σχεδίου Πόλεως του Δήμου Αθηναίων τήρησε την από τον νόμο προβλεπόμενη διαδικασία δημοσιοποίησης της από 8.12.2010 ομόφωνης απόφασης της Ε.Ε. του Ο.Ρ.Σ.Α., όπως προβλέπεται από τον νόμο (δημοσίευση σε δύο εφημερίδες). Η προθεσμία παρήλθε χωρίς ο Άρης Σπηλιωτόπουλος να υποβάλει ένσταση.
4. Κρίσιμη παρατήρηση. Δεν επιτρέπεται αντικείμενο ενός δημοψηφίσματος να είναι ο περιορισμός θεμελιωδών δικαιωμάτων του ατόμου, όπως στην περίπτωσή μας είναι η θρησκευτική ελευθερία που κατοχυρώνεται στο άρθρο 13 του Συντάγματος, και περιλαμβάνει αφενός την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης και αφετέρου την ελευθερία εκδήλωσης των θρησκευτικών πεποιθήσεων με σαφή αναφορά στην ανεμπόδιστη άσκηση της λατρείας κάθε γνωστής θρησκείας. Θυμίζω στον υποψήφιο δήμαρχο Άρη Σπηλιωτόπουλο ότι η αρχή της πλειοψηφίας γνωρίζει στα Συντάγματα όλων ανεξαιρέτως των κοινοβουλευτικών δημοκρατιών δυτικού τύπου περιορισμούς, οι οποίοι κυρίως τίθενται από τις διατάξεις για την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων.
5. Η άποψη για τη διενέργεια δημοψηφίσματος δεν είναι δημοκρατική αλλά εξόχως αντιδημοκρατική. Γιατί Δημοκρατία δεν είναι μόνο η αρχή της πλειοψηφίας, αλλά πολύ περισσότερο η Ελευθερία που κατοχυρώνεται κατ’ ελάχιστον στις Συνταγματικές διατάξεις που προστατεύουν τα ατομικά δικαιώματα. Η Δημοκρατία χωρίς ατομικά δικαιώματα μετασχηματίζεται σε τυραννία της πλειοψηφίας.
Ο Άρης Σπηλιωτόπουλος αφού αντιπαρήλθε το πραγματικό θέμα της θρησκευτικής ελευθερίας ψελλίζοντας ότι τάχα δεν είναι αυτό το θέμα, εν συνεχεία μας επεσήμανε το «θέμα» θέτοντας το ρητορικό ερώτημα «αντέχει η Αθήνα τζαμί;», υπονοώντας βεβαίως την απάντηση: «δεν αντέχει». Δεν έχει σημασία εάν σε άλλη συνέντευξή του υποκριτικά υποστήριζε, κρατώντας πισινή, ότι άλλο η προσωπική του άποψη –την οποία υποτίθεται ότι αποκρύπτει για να μην επηρεάσει τους Αθηναίους– κι άλλο η άποψή του ως υποψηφίου δημάρχου. Μόνο που δεν μας ενδιαφέρει η προσωπική άποψη του Άρη Σπηλιωτόπουλου, ειδικά εάν αυτός δεν την εκφράζει δημόσια, αλλά όσα αυτός δημόσια υποστηρίζει. Στο σημείο αυτό θέτω κι εγώ μερικά ρητορικά ερωτήματα:
– Η Αθήνα αντέχει να αρνείται σε μια θρησκευτική ομάδα το δικαίωμα να έχει τους δικούς της νόμιμους χώρους προσευχής και λατρείας;
– Υπάρχει άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα που να μην έχουν οι μουσουλμάνοι της, ή οποιαδήποτε άλλη γνωστή θρησκευτική ομάδα, τους δικούς τους νόμιμους λατρευτικούς χώρους;
– Είναι αρκετός ένας μόνο λατρευτικός χώρος για τους χιλιάδες μουσουλμάνους που ζουν στην Αθήνα;
– Η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας είναι περισσότερο εφικτή όταν υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός λατρευτικών χώρων ή όταν σε κάθε γειτονιά της Αθήνας δημιουργούνται ανεξέλεγκτα –πλην όμως απολύτως δικαιολογημένα– εκατοντάδες αυτοσχέδια τζαμιά;
– Οι όροι και οι κανόνες ασφαλείας για το κοινό τηρούνται στους νόμιμους ή στους παράνομους χώρους λατρείας και προσευχής;
Ο υποψήφιος δήμαρχος έχει ασφαλώς το αναφαίρετο δικαίωμα να επιχειρεί να καλύψει τις ελλείψεις και τις αδυναμίες του λέγοντας ό,τι ακραίο του κατέβει στην κεφαλή. Αντιστοίχως κι εμείς έχουμε το αναφαίρετο δικαίωμα να μην αφήνουμε αναπάντητα τα όσα ακραία και αβάσιμα υποστηρίζει. Το ευτύχημα είναι πως με τέτοιες δηλώσεις εκ μέρους των κορυφαίων στελεχών της Νέας Δημοκρατίας οι πολίτες φιλελεύθερων φρονημάτων συνειδητοποιούν έστω και καθυστερημένα ότι το κόμμα αυτό έχει προ πολλού πάρει διαζύγιο από τις ιδέες της ελευθερίας.
* Δημοσιεύτηκε στην ηλεκτρονική σελίδα της Athens Voice στις 11/04/2014. http://www.athensvoice.gr/article/city-news-voices/πολιτικη/ο-άρης-και-το-ισλαμικό-τέμενος

Η αλήθεια για το κατοχικό δάνειο

Υποστηρίζεται όχι μόνο από ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, ΑΝΕΛ, ΧΑ αλλά και από μη ακραίους πολίτες, ότι η Ελλάδα πρέπει να αξιώσει την επιστροφή του κατοχικού δανείου που έδωσε στη Γερμανία το 1942.
Η ύπαρξη ζωντανής αξίωσης κατά της Γερμανίας (οι ακραίοι την ... υπολογίζουν σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ οι μη ακραίοι σε 15-16 δις ευρώ) είναι μια ακόμη εκδοχή του δόγματος "λεφτά υπάρχουν", εξίσου αβάσιμη ή ανυπόστατη με όλες τις άλλες που δεν αναζητούν τα λεφτά στη σκληρή και υπεύθυνη εργασία και στην απελευθέρωση της οικονομίας από τα δεσμά του κράτους.
Ως προς το περίφημο δάνειο συνοπτικά να επισημάνω τα εξής:
1. Αυτό συνήφθη σε δραχμές και όχι σε δολλάρια, όπως υποστηρίζουν κάποιοι.
2. Με το νόμο 18/1944 η σχέση της νέας δραχμής προς την παλαιά δραχμή ωρίσθηκε σε 50 δις παλαιές δραχμές έναντι μίας νέας.
Με την επιλογή αυτή η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητος του Γεωργίου Παπανδρέου επιδίωκε τη διαγραφή όλων ανεξαιρέτως των δραχμικών υποχρεώσεων της χώρας αλλά συγχρόνως και όλων των απαιτήσεων που το κράτος διατηρούσε κατά τρίτων (με εξαίρεση τις οφειλές από φόρους και τις εισφορές σε ασφαλιστικούς οργανισμούς που ρυθμίσθηκαν αργότερα με ειδικό νόμο).
Ο Takis Michas έγραψε πέρυσι ένα εξαιρετικά εμπεριστατωμένο άρθρο επί του θέματος. Το πρόβλημα με τα άρθρα του Τάκη είναι ότι τα διαβάζουν οι σοβαροί άνθρωποι που ούτως ή άλλως δεν πιστεύουν παραμύθια.
http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.article&id=24548

Οι δύο κανόνες

                              Από τα διδάγματα της ιστορίας μπορούμε να κατανοήσουμε τη σημασία που έχουν τα καλά δημόσια οικονομικά για την...