Η αλήθεια ‒που ενοχλεί‒ για τη φοροδιαφυγή*

Η εκάστοτε αντιπολίτευση πριν τις εκλογές υιοθετεί αβασάνιστα το σύνθημα «λεφτά υπάρχουν» ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων παρεμφερές. Ο λόγος είναι απλός: έτσι δικαιολογούνται οι εξωπραγματικές υποσχέσεις που δίνει στους ψηφοφόρους για να την υπερψηφίσουν. Όταν έλθει στην κυβέρνηση η προσγείωση στη δημοσιονομική πραγματικότητα είναι συνήθως ανώμαλη. Την επώδυνη αυτή πραγματικότητα συνειδητοποίησε και ο κ. Τσακαλώτος με τις πρόσφατες δηλώσεις του για την ήττα της κυβέρνησης στον «πόλεμο» κατά της φοροδιαφυγής.

Άλλωστε λίγες εβδομάδες πριν το Υπουργείο Οικονομικών απαντώντας σε ερώτηση του κ. Σταϊκούρα έδωσε στη δημοσιότητα απολογιστικά στοιχεία από τον «πόλεμο εναντίον της φοροδιαφυγής». Τα στοιχεία αποδεικνύουν τη θηριώδη υποκρισία και την αβυσσαλέα άγνοια σχετικά με το θέμα της φοροδιαφυγής που επιδεικνύουν διαχρονικά τόσο οι ηγεσίες του Υπουργείου Οικονομικών όσο και οι φορολογικές αρχές.

Ιδού λοιπόν τα επίσημα στοιχεία μετά τον πενταετή «πόλεμο»:

1.         Από τη Λίστα Λαγκάρντ και σχετικές με αυτή υποθέσεις εκδόθηκαν 531 εντολές ελέγχου. Εξ αυτών ολοκληρώθηκαν 247, βεβαιώθηκαν φόροι 274,7 εκατομμύρια ευρώ και εισπράχθηκαν 45,3 εκατομμύρια ευρώ.

2.         Από τη Λίστα Μπόγιαρνς και σχετικές με αυτή υποθέσεις εκδόθηκαν 258 εντολές ελέγχου. Εξ αυτών ολοκληρώθηκαν 36, βεβαιώθηκαν φόροι 18 εκατομμύρια ευρώ και εισπράχθηκαν 445 χιλιάδες ευρώ.

3.         Σε σχετιζόμενες με εμβάσματα στο εξωτερικό υποθέσεις εκδόθηκαν 2365 εντολές ελέγχου. Εξ αυτών ολοκληρώθηκαν 1031, βεβαιώθηκαν φόροι 450 εκατομμύρια ευρώ και εισπράχθηκαν 47,8 εκατομμύρια ευρώ.

Οι δημοσιογράφοι θα μπορούσαν να χαρακτηρίσουν τα παραπάνω αποτελέσματα ως το «Βατερλό» των χιλιάδων πολλά υποσχόμενων ελέγχων που ξεκίνησαν το 2012 (και συνεχίσθηκαν με αμείωτη ένταση από τη σημερινή κυβέρνηση) με μεγαλόστομα κυβερνητικά ανακοινωθέντα και «in rem» εισαγγελικές παραγγελίες.

Έχουμε όμως πολλές φορές εξηγήσει ότι η φοροδιαφυγή δεν αντιμετωπίζεται με ποινικές κυρώσεις, με εξοντωτικά πρόστιμα, με τρομοκρατικές δηλώσεις των κυβερνήσεων εναντίον των φοροφυγάδων, με πολυνομία και περισσότερη γραφειοκρατία. Το μέγεθος της φοροδιαφυγής συναρτάται κυρίως: α) με το ύψος της φορολογικής επιβάρυνσης, β) με την έλλειψη εμπιστοσύνης του φορολογουμένου στη φορολογική Αρχή, γ) με την έλλειψη μερικής έστω ανταποδοτικότητας της φορολογίας προς εκείνους που καταβάλλουν φόρους και δ) με την παραβίαση της αρχής «του πανδήμου των δαπανών» που επιτάσσει ότι όλοι οι πολίτες πρέπει να συμμετέχουν στις δαπάνες του κράτους χωρίς εξαίρεση.

Ειδικότερα, η υπερβολική φορολόγηση αυξάνει το κίνητρο της φοροδιαφυγής και μειώνει τα δημόσια έσοδα. Η αβεβαιότητα που δημιουργείται από τον κυκεώνα της φορολογικής πολυνομίας μειώνει την εμπιστοσύνη των φορολογουμένων στη δράση της διοίκησης. Η έλλειψη ανταποδοτικότητας στις παροχές του κράτους προς τους φορολογούμενους αμβλύνει τη φορολογική συνείδηση των πολιτών. Τέλος, η παραβίαση της αρχής του πανδήμου των δαπανών με υπερβολικούς φόρους που επιρρίπτει η πλειοψηφία των 8/10 εις βάρος της μειοψηφίας των 2/10 του πληθυσμού, νομιμοποιεί ηθικά τη φοροδιαφυγή και οδηγεί αναπόφευκτα σε μείωση των δημοσίων εσόδων.

* Δημοσιεύθηκε στον Φιλελεύθερο στις 2 Μαρτίου 2018.

Η φοροαφαίμαξη των καταθέσεων*

Πόσοι συνειδητοποιούν την καταστροφική επίδραση των πάσης φύσεως φόρων στην οικονομία; Όσοι παραγωγικοί πολίτες δε διαθέτουν ρευστότητα αναγκάζονται να χρησιμοποιήσουν τις αποταμιεύσεις τους ή να εκποιήσουν την περιουσία τους για να πληρώσουν τις δυσβάστακτες επιβαρύνσεις που επιβάλλει το κράτος. Όσοι δεν έχουν οικονομίες ή διαθέσιμη περιουσία αναγκάζονται πάλι να δανεισθούν για να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους προς το κράτος ή δεν τις πληρώνουν καθόλου αναμένοντας ευνοϊκές ρυθμίσεις που θα μεταθέσουν την πληρωμή στο μέλλον. Σήμερα θα ασχοληθούμε με την μετατροπή των αποταμιεύσεων σε φόρους.

Οι φορολογούμενοι που είχαν τα προηγούμενα χρόνια βάλει κάποιες οικονομίες στην άκρη αναγκάζονται πλέον να αποπληρώνουν τις πάσης φύσεως επιβαρύνσεις τους από τις εναπομείνασες καταθέσεις τους. Οι συνετοί φορολογούμενοι που δεν ξόδευαν τα προηγούμενα χρόνια όλο το εισόδημά τους, δεν ήταν σπάταλοι και φρόντιζαν ένα μέρος του να το αποταμιεύουν καλούνται τώρα να πληρώσουν τα σπασμένα μιας κρατικής μηχανής πελατειακών συμφερόντων που όλα αυτά τα χρόνια κατασπαταλούσε αλόγιστα φόρους και δανεικά. Η αφαίμαξη όμως των αποταμιεύσεων των πολιτών στερεί από τις τράπεζες τα κεφάλαια που χρειάζονται να επενδυθούν στην οικονομία. Οι τράπεζες δεν έχουν αδρανή κεφάλαια, τα κεφάλαιά τους γίνονται δάνεια. Χωρίς καταθέσεις δεν μπορεί να χρηματοδοτηθούν παραγωγικές επιχειρήσεις για να παραγάγουν επιπλέον εθνικό εισόδημα και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας ούτε να επενδυθούν από τις τράπεζες κεφάλαια σε αγορές ομολόγων.

Με την αποταμίευση το κεφάλαιο των ιδιωτών αυξάνεται αλλά ταυτοχρόνως αυξάνεται μέσω των επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από αυτή η εθνική παραγωγή και το εθνικό εισόδημα. Όταν οι καταθέσεις εξαιτίας της φορολογίας μεταφέρονται στα ταμεία του κράτους την ίδια στιγμή επέρχονται κάποιες ιδιαίτερα δυσμενείς συνέπειες στην πραγματική οικονομία: η έλλειψη κεφαλαίου κινήσεως, η μη χρηματοδότηση της στεγαστικής πίστης, η μη αντικατάσταση των παγίων των επιχειρήσεων, η μικρότερη χρηματοδότηση στην έρευνα κοκ. Ταυτοχρόνως οι τράπεζες με τη μείωση των καταθέσεων είναι υποχρεωμένες όχι μόνο να μην χορηγούν νέα δάνεια αλλά και να περιορίσουν το ύψος των υφισταμένων ώστε να αντιστοιχεί στις μικρότερες καταθέσεις. Οι δανειολήπτες πιέζονται να παράσχουν περισσότερες εξασφαλίσεις ενώ τα επιτόκια δανεισμού ανεβαίνουν. Οι οριακοί παραγωγοί χρεοκοπούν ενώ η προσφορά των αγαθών μειώνεται. Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο η οικονομία στραγγαλίζεται και η ύφεση βαθαίνει.

*Δημοσιεύθηκε στον Φιλελεύθερο την 1η Φεβρουαρίου 2018.

ΠΕΡΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ: Ένα φανταστικό σενάριο*

Υπάρχουν καλοί και κακοί επιχειρηματίες, όπως υπάρχουν καλοί και κακοί ιερείς, καλοί και κακοί δημόσιοι υπάλληλοι, καλοί και κακοί πολιτικοί, καλοί και κακοί συνδικαλιστές κοκ. Ο μέσος τηλεθεατής βρίσκει πολύ φυσιολογικό να παρακολουθήσει μια κινηματογραφική ταινία, όπου στο ρόλο του κακού βρίσκεται ένας άκαρδος και άπληστος επιχειρηματίας. Σε όλη του τη ζωή δεν έπαψε να βλέπει έργα που επιχειρηματίες σκοτώνουν, εξαπατούν, εκβιάζουν και απειλούν για το κέρδος. Δεν ενοχλείται κανείς για την παραμορφωτική παρουσίαση του επιχειρηματία για το γεγονός ότι δεν υπάρχει –έστω και για ξεκάρφωμα βρε αδερφέ- μια ταινία που ο καλός πρωταγωνιστής είναι ένας καινοτόμος επιχειρηματίας. Δεν είμαι σίγουρος όμως ότι, ο μέσος τηλεθεατής θα αισθανόταν καλά, εάν στο ρόλο του κακού βρισκόταν ένας καθηγητής της φιλολογίας, φτωχικής καταγωγής που ο αριστερός πατέρας του πέθανε στη Μακρόνησο και η μάνα του καθάριζε σκάλες για να τον μεγαλώσει. Το σενάριο θέλει τον τύπο αυτό να είναι παιδεραστής και να μη διστάζει να κοιμηθεί με όσες μαθήτριές του θέλουν μεγαλύτερο βαθμό. Ο καθηγητής αυτός όμως είναι συγχρόνως γνωστός συνδικαλιστής της ΟΛΜΕ που έχει πρωτοστατήσει στους αγώνες εναντίον της αξιολόγησης, υπερασπίζεται το δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της εκπαίδευσης και έχει εκλεγεί με μεγάλη πλειοψηφία δημοτικός σύμβουλος σε κάποιο δήμο της δεύτερης περιφέρειας του Πειραιά. Έτσι δεν τολμά να τον ακουμπήσει κανείς. Κάποιος μαθητής ερωτευμένος με μια μαθήτρια που μάλλον κοιμήθηκε με τον πρωταγωνιστή καθηγητή, τυφλωμένος από τη ζήλεια απειλεί ότι, θα δημοσιοποιήσει βίντεο με τα κατορθώματά του στα social media. Λίγες ημέρες μετά ο μαθητής βρίσκεται δολοφονημένος σε ερημική τοποθεσία στο Σχιστό.

Να είστε σίγουροι ότι την ημέρα της πρώτης προβολής της ταινίας στον μοναδικό κινηματογράφο που δέχθηκε να την προβάλει θα υπάρχει διαδήλωση των συνδικαλιστών της ΟΛΜΕ και των δήμων της Β΄ Περιφέρειας Πειραιά, μια ξεχωριστή του ΠΑΜΕ και ίσως άλλη μία κάποιων εκκλησιαστικών οργανώσεων. Οι διαδηλωτές θα διαμαρτύρονται γιατί η ταινία υπονομεύει το δημόσιο σχολείο, το σεβασμό που θα πρέπει να έχουν οι πολίτες στους καθηγητές του. Κάποιοι θα βλέπουν στην σκανδαλώδη ταινία δάκτυλο των ιδιοκτητών των ιδιωτικών σχολείων. Κανείς δεν θα βρεθεί να υποστηρίξει την ταινία να μιλήσει για την ελευθερία της τέχνης κ.λπ.

Επιλεκτικές ευαισθησίες; Απλά αυτή είναι η κυρίαρχη αντικαπιταλιστική νοοτροπία.

* Δημοσιεύθηκε στο Φιλελεύθερο στις 8 Ιανουαρίου 2017.